Hüseyin BUDAK
‘Azı karar çoğu zarar’
Ekinizyanın bağışıklık güçlendirici etkisi vardır. Gingobilobanın zihin güçlendirici etkisi bilinmektedir. Tarihte bilinen ilk bitkisel terkiplerden biri söğüt kabuğu, salix alba’dan elde edilen asetil salisik asittir yani meşhur kan sulandırıcı.
Korona virus salgını gibi enfeksiyonlar gösterdi ki vücut direnci çok önemlidir. Bunu sağlamak için doğal ürünlerden binlerce yıldır yararlanılmaktadır. Mutfağımızda bulunan baharatlar bunun göstergesidir. Baharatlar yalnızca damak tadı için değildir. Birçoğunun immün sistemimizi düzenlemekte önemli rolü vardır. Şu da unutulmamalıdır; hormesis denilen bir sistem gündemimizdedir. Çoğu tıbbi bitkinin azı karar çoğu zarardır. Örneğin zerdecal azı antioksidandır fakat yüksek dozda kullanılınca karsinojen etki yapar. Bunun yanında çok aşırı dozlarda kanser vakalarında da kullanılmaktadır. Kekik deki timol de aynı etkiyi yapar. Düşük dozu proliferasyon yapar, yüksek dozda ise hücre ölümü yapar, çok yüksek dozda ise kanser tedavisinde kullanılır. Onun için baharat şeklinde kullanılması yani dedelerimiz ve ninelerimizin yaptığı doğrudur.
Safran, papatya, rezene, sarımsak, tarçın, zencefil, zerdeçal, karabiber, lavanta, gül gibi birçok tıbbi bitki ve aromatik bitki vardır.
Bunların üretimi ve saklanmasında önem vereceğimiz husus nemli kalmamalıdır. Rutubet gibi sağlıksız durumlarda aflatoksin denilen kanserojen olabilen maddeler oluşabilmektedir.
Sahip olacağınız küçük bahçenizde veya balkonunuzda yetiştireceğiniz bu tıbbi bitkilerle organik ürünler üretebilirsiniz. Hoş kokuları , güzel görüntüleri ve bitki yetiştirme ile adeta bir terapi olabilirsiniz.
Tıbbi Bitkilerde yapılabilecek usuller:
1.Herbal çaylar, demleme: 80 derecede 10 dakika bekletilip süzüp içilir. 100 ml suya 2 gr kadar.
2.Haşlama-Dekoksiyon: Kalın dokular da kullanılır. Kök vs.
3.Maserasyon; Soğuk suda bir kaç dakika bekletilir. Kediotu, valerian… gibi sıcakla bozulan bitkilerde uygulanır.
4.Müsilaj: Ebegümeci, meyan kökü, ökse otu soğuk suda eritilir, buzdolabında bekletilir.
Burada birkaç tıbbi bitki hakkında kısa bilgi vermekle yetineceğiz.
